Roze Zaterdag in Haarlem

Vorige week zaterdag, 7 juli, was ik voor het eerst naar een Roze Zaterdag. Deze vond dit jaar plaats in Haarlem, aangezien dit evenement elk jaar in een andere stad gehouden wordt. Dit dus in tegenstelling tot de eveneens jaarlijkse Gay Pride, die elk jaar in Amsterdam plaatsvindt en waar ik al een heel aantal jaren heenga.

Voor de vroeger demonstratieve, maar nu vooral ludiek optocht was ik helaas te laat, maar dat nam niet weg dat er ook daarna nog genoeg leuks te zien was. In het hele centrum waren overal regenboogvlaggen te zien en allerlei leuke en creatieve roze versieringen aangebracht: roze wildbreisels aan bruggen, bomen en lantaarnpalen en diverse de winkelstraten hingen vol met waslijnen waaraan roze “wasgoed” hing. Ook het bekende standbeeld van Lourens Janszoon Coster was voorzien van een gebreid roze vest ūüėÄ



Ook bijzonder was de enorme regenboogvlag, die vanaf de toren van de Grote Kerk wapperde – die vlag zie je immers niet vaak bij een kerkgebouw. (’s ochtends had in deze protestantse kerk de Roze zaterdagviering plaatsgevonden, maar achteraf nog opmerkelijker was dat die viering bij de Roze Zaterdag van 1996, zeer tegen de zin van de bisschop, plaatsvond in de rooms-katholieke kathedraal!)

Deze grote en creatieve betrokkenheid van bedrijven, bewoners en bezoekers, waarvan tallozen iets roze aanhadden, was een aangename verrassing, helaas in tegenstelling tot de jaarlijkse Gay Pride in Amsterdam, waar je zulke initiatieven nauwelijks meer ziet.

In het Kenaupark, voor deze gelegenheid omgedoopt tot GayNowPark, trof ik mijn goede vriend Marius, die samen met Patrick, een oud-collega van hem, ook naar Haarlem was gekomen. Met z’n drieen bekeken we vervolgens de rest van het roze centrum.

Bij de stand van de GayKrant hoorden we dat dit zo bekende blad sinds kort niet meer in de losse verkoop is, omdat veel mensen hem nu online raadplegen. Voor slechts 10,- euro konden we nu wel een abonnement voor de rest van het jaar krijgen, maar dat neemt niet weg dat dit wel een verlies voor de diversiteit in het tijdschriftenschap is. De GayKrant wordt doorgaans door wat ouderen gelezen en voor hen was dit blad via de losse verkoop laagdrempelig beschikbaar was.



Na wat gegeten te hebben bij mijn vaste eetcafe aan de Botermarkt, moesten Marius en Patrick weer terug, laatstgenoemde ging nog naar Sensation White in de Arena, terwijl vlak daarnaast in de gloednieuwe Ziggo Dome Madonna optrad – erg veel tegelijk op deze dag, want in London vond ook nog eens de World Pride plaats!

’s avonds ging ik zelf nog langs het podium op de Grote Markt, waar onder het motto “RoXY Revival” onder andere de twee langst actieve artiesten uit de Reguliersdwarsstraat optraden: Nickie Nicole en DJ Jerry Black:



Vervolgens ben ik nog gaan kijken naar een wat kleiner straatfeest bij de enige echte homobar van Haarlem: Wilsons. Dit is een bar die nog doet denken aan de begintijd van homohoreca, aangezien hij nogal uit het centrum ligt en zich in een kelder zonder ramen bevindt.



Dit nam niet weg dat het straatfeest erg gezellig was, met voornamelijk Nederlandstalige muziek en een sfeer zoals bij de homocafe’s langs de Amstel in Amsterdam. Ook hier hadden opvallend veel meeste mensen, zowel homo’s als hetero’s, iets roze aangetrokken.



Al met al was deze Roze Zaterdag een groot succes, die benieuwd maakt naar de volgende editie, die komend jaar in Utrecht zal plaatsvinden.

Advertenties

Fijne feestdagen!

* * *

Bij deze wens ik alle lezers van deze mijn weblog:

hele fijne feestdagen en de allerbeste wensen

voor het nieuwe jaar 2011!

* * *

Op de foto staat een vrolijke, roze, regenboog-sneeuwpop, die geschilderd is daar waar de Reguliersdwarsstraat onder het Carlton Hotel doorgaat.

Dit is een initiatief van de ondernemersvereniging Vijzelstraat & Vijzelgracht, die ook op de andere pilaren van dit hotel zulke leuke sneeuwpoppen hebben laten schilderen! Tesamen met vele andere sneeuwpoppenversieringen in de Vijzelstraat, zijn ze nog te zien tot eind februari 2011.

In de Reguliersdwarsstraat hangt dit jaar helaas geen feestverlichting. Dit werd in voorgaande jaren verzorgd door de grote homohorecazaken van de in juni overleden horecamagnaat Sjoerd Kooistra, maar die zijn inmiddels allemaal, nog steeds, gesloten.

Ter gelegenheid van Pink Christmas én van het feit dat de Reguliersdwarsstraat in 1980, dus precies 30 jaar geleden, dé homo-uitgaansstraat van Nederland werd, hangen er wel aan alle gesloten zaken (Havana, April, Soho, Exit en ARC) posters met een korte historische terugblik.

Exit Cafe April Soho ARC Exit

Vorige week dinsdag, 28 september, werd onverwacht gay pub Soho in de Amsterdamse Reguliersdwarsstraat gesloten. Hoewel er geen offici√ęle reden voor de sluiting is gegeven, komt het waarschijnlijk door het sterk teruggelopen bezoekersaantal. Tegelijk met de Soho ging ook de exploitant, Reguliers BV, failliet.

Met de sluiting van de Soho is nu ook de laatste grote homozaak van wijlen horecamagnaat Sjoerd Kooistra verdwenen. Op 6 april van dit jaar sloten ook al discotheek Exit en het Exit Café, op 19 mei het voorste deel van de April, eind juni gevolgd door het achterste deel, en op 6 september sloot ook Bar ARC. Van alle homozaken die Kooistra in deze straat bezat is nu alleen de kleine lunchroom Coffeeshop Downtown nog geopend.


De Reguliersdwarsstraat tijdens de Gay Pride 2006
met linksboven de Exit en rechtsonder de Soho

De Soho was ook de laatste van de reeks grote homozaken die de Reguliersdwarsstraat precies 30 jaar lang tot d√© homo-uitgaansstraat van Amsterdam hebben gemaakt. Vanuit de kleine coffeeshop Downtown werd in 1981 Caf√© April geopend, vervolgens in 1988 discotheek Exit, in 1989 de (oude) Havana, in 1999 de Soho en tenslotte in 2002 de ARC. Afgezien van de oude Havana, die in 2002 gesloten werd, is in het afgelopen half jaar dus de hele voorhoede van de Amsterdamse gay scene weggevaagd…

De sluiting van de Soho voelt ook voor mezelf als “the end of an era” – de Soho was namelijk het eerste homocaf√© waar ik uitging en met zijn prachtige klassieke interieur, gemengde publiek en vriendelijke personeel bleef het √©√©n van mijn favoriete uitgaansgelegenheden.

Naar aanleiding van mijn “ontdekking” van de Soho schreef ik in april 2007 mijn eerste log over de Reguliersdwarstraat en in mei 2007 nog een log speciaal over de Soho. Hieruit kwam vervolgens in september van dat jaar zelfs een hele website over de Reguliersdwarsstraat voort!

 

Sjoerd Kooistra

Vorige week maandag, 28 juni 2010, overleed horecamagnaat Sjoerd Kooistra op even dramatische als tragische wijze. Na enige verwarring werd later door de politie bevestigd dat hij in zijn villa in Ubbergen, nabij Nijmegen, zelfmoord had gepleegd.

Sjoerd Kooistra was √©√©n van de grootste Nederlandse horeca-ondernemers en bezat zo’n 85 zaken verspreid over heel Nederland, goed voor een totale jaarlijkse omzet van ruim 120 miljoen euro. Ook was hij met name bekend als de eigenaar van alle grote en bekende homozaken in de Reguliersdwarsstraat, d√© homo-uitgaansstraat van Amsterdam.


Sjoerd Kooistra in betere tijden: op de
Reguliersboot tijdens Gay pride 2008

Omstreden
Sjoerd Kooistra stond bekend als een keiharde zakenman, die zich van allerlei financiele en juridische slimmigheden bediende om zijn imperium op te bouwen en overeind te houden. Dat maakte hem tot een bijna gehate ondernemer. Ook zijn cafe’s vielen niet altijd in de smaak: velen vonden het zielloze zuipzaken, waar het met steeds hetzelfde interieur voornamelijk om een zo hoog mogelijke bieromzet ging.

Sympathie
Ondanks deze dingen had ik toch wel sympathie voor hem. Voor mijn website over de Reguliersdwarsstraat heb ik Kooistra en zijn zaken een aantal jaar gevolgd en er over geschreven. Anders dan anderen vind ik zijn zaken nog steeds erg mooi en ik realiseer me ook dat hij in de Reguliersdwarsstraat toch maar mooi zoveel grote homozaken in stand heeft gehouden.

Homohoreca
Hoewel hij zaken door bijna het hele land had en hij zich zelden in zijn cafés vertoonde, waren de Reguliersdwarsstraat en de Grote Markt in Groningen zijn favoriete straten. Bijzondere aandacht had hij dan ook voor de April en de Soho, die tot de bekendste en grootste homozaken van Amsterdam behoren.
Daarom is het wel triest dat er zelfs na zijn dood vanuit de homogemeenschap maar zo weinig waardering is gekomen, zelfs vanuit zijn eigen zaken was er bijvoorbeeld geen rouwadvertentie in de krant….

Ondergang?
Sjoerd Kooistra koos voor zelfmoord omdat hij naar verluid geen uitweg meer zag in zijn conflict met Heineken. Als gevolg daarvan had de bierbrouwer eerder dit jaar al diverse van zijn zaken gesloten, waaronder de April en de Exit in de Reguliersdwarsstraat. Mocht ook de Soho nog dichtgaan, dan vrees ik dat de Reguliers als h√©t centrum van het Amsterdamse homo-uitgaansleven weleens samen met Kooistra ten onder zou kunnen gaan…

Rare mannelijkheid

Vorige week woensdag was het eerste deel van de nieuwe KRO-serie "Uit de kast" te zien. Daarin gaat presentator Arie Boomsma (en de camera) mee wanneer een jongen of meisje zijn of haar coming out beleeft.

Uit de kast
In de eerste aflevering zagen we hoe de 23-jarige jongen Odin uit het Noord-Hollandse, of beter gezegd Westfriese, Hoorn tegen zijn vrienden vertelde dat hij op jongens valt. Hoe spannend dit voor de jongen in kwestie ook geweest zal zijn, op zich was het toch weer hetzelfde stramien als bij de allermeeste coming-outs: heel veel zenuwen van tevoren, enorme opluchting achteraf.

Over de streep
Wat het programma betreft bleef het daar min of meer ook bij, heel veel diepgang of doorvragen was er niet (veel aangrijpender en van breder belang vond ik het programma dat eraan voorafging en dat onder de titel "Over de streep" liet zien hoe op een Nederlandse school het Amerikaanse concept van de Challenge Day werd uitgevoerd) .

Reacties
Wat mij bij "Uit de kast" echter wel trof, was de blik in de ogen van de vrienden, direct nadat Odin verteld had dat hij op jongens viel. Die was ijzig, verrast en verbijsterd ook. En nadat hij het vertelde aan zijn vriendengroep in het buurthuis, liepen zelfs 2 jongens weg en gingen een paar anderen de vragen erover uit de weg.

Flikkers?
Andere vrienden gaven aan geen moeite met de coming out te hebben, omdat Odin zelf immers "normaal" en "zichzelf" gebleven was. Met opzichtige "flikkers" bleven ze wel grote moeite houden, zouden ze desnoods ook blijven uitschelden leek het wel. Dit geeft duidelijk aan dat de tolerantie onder vele Nederlanders nog altijd zeer gering is. Je mag dan wel homo zijn, maar owee als je je niet normaal, lees: mannelijk, genoeg gedraagt…

Acceptatie?
Dit fenomeen wordt ook scherp gesignaleerd in een ingezonden artikel op de website gay.nl onder de titel Lang leve de ‘flikker’. Daarin word gesteld dat het accepteren van homo’s op de bovengenoemde manier eigenlijk geen echte acceptatie is. Men accepteert homo’s hier alleen als ze zich helemaal aanpassen aan het overheersende beeld van de heteroman: stoer en mannelijk. Echte acceptatie betekent echter dat je mensen ook accepteert als zij zich wat meer vrouwelijk gedragen, zich wat excentrieker kleden, op een andere manier praten, etc.

Acteren
Maar er zit nog wat meer achter. Men kan namelijk wel vinden dat homo’s zich "normaal", zoals een "standaard-hetero" dus, moeten gedragen, maar dat zal in veel gevallen dan wel een meer of minder geforceerde aanpassing zijn. Veel homo’s passen zich tegenwoordig ook uit zichzelf graag aan de heteronorm aan. Ze noemen zichzelf dan straight-acting, kennelijk zonder goed te beseffen dat ze daarmee dus eigenlijk erkennen slechts te acteren…

Gaydar
Homo’s die zich net zoals normale hetero’s willen gedragen schieten ook vaaknet ietsje door, waardoor ze, hoewel op een hetero lijkend, voor eengeoefend oog toch als homo herkenbaar zijn. Dit is waarschijnlijk ook eenverklaring voor de gaydar, waarmee homo’s elkaar op "mysterieuze" wijze zouden kunnen herkennen. Menigeen zal overigens ook weleens hebben meegemaakt hoe een zeer stoer engespierd uitziende homoman in een gesprek opeens zeer vrouwelijkblijkt.

Raar?
Wat ik hiermee wil zeggen, is dat homo’s die zich net als hetero’s gedragen, eigenlijk helemaal niet zo "normaal" zijn. Het is eerder vrij geforceerd, misschien zelfs wel raar om je bijna helemaal aan te passen aan de norm van een groep waar je uiteindelijk niet bijhoort.

Omgekeerd
Wat bijna niemand meer weet, is dat het in vroeger tijden, vxc3xb3xc3xb3r de Tweede Wereldoorlog, precies omgekeerd was: toen gedroegen veel homo’s zich juist vrouwelijk, omdat ze op die manier (vaak noodgedwongen) hetero’s konden verleiden tot seks (zie daarover mijn eerdere log Praktische vrouwelijkheid).
Ook zulk, tegenwoordig bijna zonder uitzondering verafschuwd, vrouwelijk gedrag was een aanpassing aan de heteronorm, die immers voor de man een actieve rol voorschrijft.

Conclusie
Als je uitgaat van de heteronorm (mannelijk en stoer in gedrag en voorkomen), dan voldeden homo’s daar vroeger dus aan door zich geforceerd vrouwelijk, en tegenwoordig door zich geforceerd mannelijk te gedragen…

Reguliersdwarsstraat wankelt

Wie het Amsterdamse nieuws de afgelopen tijd een beetje heeft gevolgd, kan het niet ontgaan zijn dat horecamagnaat Sjoerd Kooistra in een hevig conflict verwikkeld is met bierbrouwer Heineken. Als gevolg daarvan zijn inmiddels al 5 bekende horecazaken geheel of gedeeltelijk gesloten.

Het gaat daarbij om (Herman Brood-)galerie-café Dante in de Spuistraat en The Three Sisters/New York Steakhouse aan het Rembrandtplein, met een omzet van 4 miljoen euro per jaar volgens eigenaar Kooistra één van de bestlopende zaken van Nederland.

In de Reguliersdwarsstraat liet Heineken op 6 april j.l. homodiscotheek Exit en het bijbehorende Exit Café sluiten en ontruimen. Daarmee kwam voorlopig een eind aan deze al sinds 1988 bestaande zaak, die op het laatst feitelijk de enige nog overgebleven mainstream homodisco van Amsterdam was.

Reden voor deze sluitingen is het feit dat Heineken al deze zaken van Sjoerd Kooistra huurt en ze aan de exploitanten doorverhuurt, maar dat deze laatsten een grote huurachterstand hebben laten ontstaan. Heineken kreeg toen eind maart van de rechter toestemming om de zaken te ontruimen, als niet binnen 14 dagen alsnog betaald zou worden. Dat gebeurde niet en zodoende is Heineken nu bezig één voor één de zaken van Kooistra te sluiten.

Meest spraakmakende slachtoffer was het wereldberoemde homocafé April in de Reguliersdwarsstraat. Dit werd afgelopen woensdag 19 mei door Heineken gesloten, nadat een allerlaatste kort geding om de sluiting te voorkomen verloren was.


De provisorische muur gezien vanuit
het achterdeel van de April

Door een foutje in de huurcontracten kon Heineken echter alleen het voorste deel van de April sluiten. Het achterste deel kon daardoor open blijven! Wel werd daarvoor in allerijl een provisorische muur midden in de, net nieuwe, zaak gebouwd (hierdoor werd wel de homepage van de April opeens weer actueel) en werd één van de nooduitgangen in de Sint Jorisstraat tot nieuwe ingang gemaakt.

Een prachtige stunt natuurlijk om de zaak zo nog open te houden. Maar helaas trekt het nauwelijks bezoekers, zo via de achterafingang. De kracht van de April was immers de open voorkant waar mensen breeduit op straat konden staan…

Het is ook nog maar de vraag of en hoe lang de gemeente het openhouden van het achterdeel zal toestaan, gezien de strengheid van de vergunningen en de horecaregelgeving. Laten we het niet hopen, want de volledige sluiting van de April zou een grote klap voor de Reguliersdwarsstraat en de hele Amsterdamse gay scene zijn.

Zie voor de actuele ontwikkelingen en achtergronden: www.reguliers.net

Lees ook: Gayscene gaat onderuit

Oud & Out

Gisteravond was ik, samen met mijn goede vriend M.B., naar de documentaire Oud & Out, die in het kader van de Roze Filmdagen werd vertoond in het Ketelhuis op het Westergasterrein in Amsterdam.

Ervaringen
Oud & Out is een prachtige documentaire waarin Menne Vellinga 10 oudere homoseksuele mannen interviewt over allerlei aspecten van hun leven als homo. Het zijn zowel bekende als minder bekende mannen en zij vertellen soms verbazend openhartig en humoristisch over hun ervaringen.

Kerk en leger
Vrijwel onvermijdelijk kwamen ook contacten met katholieke en protestantse ambtsdragers aan de orde, maar hun ervaringen bleken zeker niet alleen negatief. Mooi was ook dat er een apart “hoofdstuk” was over het leger, eveneens een conservatief en hi√ęrarchisch instituut, dat nu doorgaans ver van ons bed is, maar waar vroeger met de dienstplicht iedere jongen mee te maken kreeg.
Ook voor het leger gold dat sommige homomannen er totaal niet in pasten, maar anderen het juist prachtig vonden. Net zoals de katholieke kerk – onvergetelijk is hoe een van de mannen over de handgebaren van priesters vertelt!

Uitgaan
Ikzelf was speciaal geboeid door het hoofdstuk over uitgaan. Daarin kwamen onder meer het DOK en De Schakel ter sprake, waar ook mooie oude foto’s van vertoond werden. Ook kwam √©√©n van de oprichters van Coffeeshop Downtown in de Reguliersdwarsstraat aan het woord. Weer een mooi stukje erkenning voor de homohoreca, die veel te lang en veel te vaak miskend werd. Overigens was ik beide oprichters van Downtown, Fokke en Frits, al tegengekomen in de tram op weg naar de voorstelling.

Vertoningen
De documentaire is ook op DVD verkrijgbaar en de makers zeiden van plan te zijn hem ook op scholen te vertonen. Waarschijnlijk is dat idee mede ingegeven door de subsidie die daarvoor verkregen kan worden, want ik zie daar niet veel heil in: het leven van deze oude mannen staat daarvoor veel te ver van de belevingswereld van de moderne schooljeugd af. Veel beter zou de documentaire op televisie, bijvoorbeeld door de VPRO op Nederland 3, uitgezonden kunnen worden.

Applaus
Op het eind was er nog het welverdiende applaus voor de geinterviewde mannen en vermeldde documentairemaker Menne Vellinga nog even extra dat het dit jaar 40 jaar geleden is dat Coffeeshop Downtown geopend werd!

Tot slot nog wat (minder leuk) nieuws uit de Amsterdamse homohoreca:

Gisteravond was het onverwacht ook de laatste avond dat Caf√© ’t Leeuwtje in de Reguliersdwarsstraat nr. 105 geopend was. Na ruim 3 jaar ging deze zaak, die toch vrij populair was als homo-, bier- en VVD-caf√©, failliet als gevolg van opgelopen schulden. Deze zouden mede het gevolg zijn van het caf√© aan de Amstel nr. 202, dat de eigenaar van ’t Leeuwtje in april 2008 overnam en in januari 2009 onder borgstelling weer verkocht. Het cafeetje op de hoek van Amstel en Amstelstraat werd toen als Palma’s Hoekje korte tijd een geduchte concurrent voor ’t Leeuwtje, maar moest in november vorig jaar weer sluiten en heeft dus uiteindelijk ’t Leeuwtje met zich meegetrokken.

Eerder deze maand zou ook de nieuwe Havanna aan de Reguliersdwarsstraat nr. 17-19 al wegens faillissement van de eigenaar gesloten zijn. Dit is nauwelijks een verrassing, gezien het feit dat deze zaak nooit echt goed van de grond is gekomen. Erg jammer want het had, gezien de roemrijke geschiedenis, een mooi alternatief kunnen worden voor het bestaande aanbod.

En op 2 maart j.l. is het Mix Caf√© aan de Amstel nr. 50 gesloten, maar dat is naar verluid vandaag al weer heropend onder de naam Chez Ren√©, als caf√© voor “de lekkerste mannen en het beste bier”.

UPDATE:
Oud & Out is uiteindelijk tweede geworden bij de publieksprijs documentaires, eerste werd Edie & Thea over de relatie tussen twee vrouwen. Zie ook berichtje en beelden op www.mvs.nl