20 jaar zonder Muur

Vandaag is het precies 20 jaar geleden dat op 9 november 1989 de Berlijnse Muur viel. Op talloze manieren wordt hier aandacht aan besteed en het kan daarom ook bijna niemand ontgaan zijn.

Ikzelf ben in dit verband afgelopen zaterdag naar
"20 jaar zonder Muur" in de Amsterdamse Stadsschouwburg geweest, samen met mijn goede vriend Maarten, die hier met een perskaart gratis naar binnen kon en wat mij korting opleverde.

Nieuw
Het was meteen ook de eerste keer dat ik de schouwburg via de geheel nieuw ingerichte ingangspartij betrad, die met het nieuwe cafxc3xa9-restaurant Stanislavksi overigens grotendeels publiekelijk toegankelijk is. De rotonde en ook de grote zaal waren voor de gelegenheid versierd met vlaggen en andere dingen van de vroegere DDR.

Berlijn
Het programma begon met een theatrale lezing door Cox Habbema van het stuk Berlin van de Britse toneelschrijver David Hare. Het schetste een beeld van een zoektocht naar het karakter van het nieuwe, ongedeelde Berlijn. Dat bleek nogal lastig, want van de veelgeroemde kunst, cultuur en het uitgaansleven leek niet veel op te vallen. Pas bij toeval vond de schrijver de geest van de stad in de "voorlopige" gezelligheid van samenzijn met vrienden, met name in de vele kleine zaakjes waarin jongeren met nog veel haar te zien waren, "jongens die van jongens houden, meisjes die van meisjes houden en jongens die van andere meisjes houden"

Generaties
Vervolgens was er een column, uitgesproken door H.J.A. Hofland, die constateerde dat veel jongeren inmiddels geen idee meer hebben van de Muur, de DDR, het Oostblok en de Koude Oorlog. Hij plaatste dit tegen de achtergrond van het feit dat elke generatie volwassen wordt met eigen grote gebeurtenissen: de Tweede Wereldoorlog, de Revolutie van 1968, de Val van de Muur en 11 September 2001. De generatie die na de Val van de Muur geboren is, zal de komende jaren de beslissende indrukken opdoen waarmee zij volwassen zal worden (ik realiseerde me dat een aantal jaren na de Val van de Muur het internet opkwam)

Lubbers
Hierna was het woord aan niemand minder dan Ruud Lubbers, die minister-president van Nederland was toen de Muur viel. Zoals vaker was bij Lubbers weer subtiel te merken dat hij van katholieke huize is, in dit geval door te memoreren dat de val van de Muur onder meer te danken was aan de Evangelische Kirche, Lech Walensa en de paus (Johannes Paulus II). Hij noemde het dan ook nadrukkelijk een overwinning van de geest.

.

Ruud Lubbers nu eindelijk eens zelf op de troon
.

Per ongeluk
Lubbers refereerde ook nog even aan het feit dat de val van de Muur eigenlijk per ongeluk plaatsvond. Dit had ik een aantal dagen eerder ook al in een documentaire gezien: er waren destijds in de DDR veel protesten, waardoor de regering zich genoodzaakt zag iets te doen aan de regeling van het in- en uitreizen, wat destijds nagenoeg onmogelijk was.
Op 9 november 1989 stelde de hoogst verantwoordelijke ambtenaar toen eigenhandig een besluit op dat het in- en uitreizen volledig vrij gaf, zij het pas met ingang van de ochtend van 10 november, zodat er tijd was de grenspolitie te instrueren.

Persconferentie
Het ontwerpbesluit werd naar het Politbureau gestuurd, waar het diezelfde avond werd goedgekeurd zonder dat de heren goed beseften wat de gevolgen zouden zijn. Politbureaulid Gxc3xbcnter Schabowski kreeg het besluit meteen mee voor zijn persconferentie later die avond.
De persconferentie ging helemaal over allerlei andere bureaucratische besluiten, totdat op het eind een journalist uit de zaal vroeg hoe het stond met de nieuwe reiswet. Toen herinnerde Schabowski zich het besluit, zocht het in zijn stapel papieren en las het voor. Een journalist vroeg toen weer wanneer dat besluit in zou gaan, en Schabowski meende dat het met onmiddelijke ingang was:

.

Schabowski maakt de nieuwe reisregeling bekend
.

Open!
Deze persconferentie werd live op de televisie uitgezonden en, hoewel veel mensen het nauwelijks konden geloven, gingen honderden en later duizenden direct naar de grensovergangen in Berlijn. De grenspolitie wist nog van niets, maar de mensenmassa werd op een gegeven moment zo groot, dat ze niet anders konden dan de grens gewoon maar te openen…

xc5 imek
In de Schouwburg was het na de pauze de beurt aan Martin xc5 imek voor de presentatie van zijn nieuwe boek "De vuurvliegjes achterna". Hij begon te zeggen dat 7 november zijn verjaardag was, maar voor hem en zijn ouders werd deze dag altijd overschaduwd omdat dat tevens de dag van de communistische Oktoberrevolutie was.
Met zijn nieuwe boek, waarin hij zijn jeugd en zijn vlucht naar Nederland beschrijft, hoopt hij zijn onheugelijke geboortedag alsnog een beetje goed te kunnen maken. Hij wilde het boek ook niet aanbieden aan een bekende persoon, maar riep daarvoor alle jongeren die na de Val van de Muur geboren zijn uit de zaal naar voren. Gelukkig waren er wel een redelijk aantal aanwezig, maar helaas durfden maar twee jongens ook daadwerkelijk naar het podium te komen…

.

Martin Simek presenteert zijn boek aan 2 jongeren
.

Facade
Hoogleraar financiele geografie Ewald Engelen begon zijn column met de observatie dat de grapjes die in de DDR over het communistische systeem werden gemaakt, niet alleen voorkwamen bij de bevolking, maar ook bij de hogere kaders. Dit was een teken dat zij er zelf niet meer in geloofden, en dat de DDR hooguit nog een facade was, een Potemkindorp.
Ook Nederland vertoont steeds meer trekjes van zo’n facade, betoogde Engelen: ook bij ons gaat het niet meer om verkeersveiligheid, maar om het aantal bonnen, niet meer om goed onderwijs, maar om citotoetsscores. Het wachten is nu dus alleen nog op zelfspot onder onze bestuurders…

Afsluiting
Het programma werd tenslotte afgesloten met het stuk Wall, wederom van David Hare, maar dit keer voorgedragen door Hans Croiset. Hierin ging het om een Muur die nog in aanbouw is, namelijk de muur, of offcieel het Hek, tussen Israxc3xabl en de Westelijke Jordaanoever.
Het einde hiervan kon ik echter niet meer afwachten, want ik moest de trein terug naar huis halen. Voor de bezoekers die nog wel wilden blijven zou er in de ronde hal nog een heuse Russendisko gehouden worden, met Vodka en andere Ostalgie. Deze log besluit ik met Wind of Change van de Scorpions, dat hxc3xa9t lied van de Mauerfall geworden is:

.

.

 

En hier begon het mee: Paneuropa Picknick

Advertenties

3 thoughts on “20 jaar zonder Muur

  1. Lijkt mij een geweldige en soms indrukwekkende avond geweest te zijn.
    En ja, het was zeker wat dat de nuur viel, kan het me nog goed herinneren.
    Alleen pffffff wat gaat 20 jaar eigenlijk snel hahahah.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s