Het Redelijke Beest?!

Deze maand is weer Maand van de Filosofie. Thema is deze keer "Het Redelijke Beest" over in hoeverre de mens ‘slechts’ een dier met verstand is, danwel een verstandelijk wezen met ‘slechts’ dierlijke neigingen…

Mens of dier
Vanuit de christelijke opvatting werd de mens als een uniek eigen wezen gezien, dat slechts zijn lichaam, en alle daarmee verbonden verschijnselen zoals driften en neigingen, met de dieren gemeen had.
Sinds de 19e eeuw wordt de mens, onder invloed van de evolutietheorie en de gedachten van de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche, echter vaak gezien als een dier dat een stuk minder instinct, maar een stuk meer verstand heeft: een "nog niet vastgesteld dier", dat volgens Nietzsche telkens opnieuw moet bepalen wat hij precies is…

Vragen
Ook het filosofosch cafxc3xa9 in Amsterdam, waar ik gisteren weer bij was, sloot dit keer aan bij dit thema, namelijk met de vraag of en in hoeverre wij een een rede- lijk beest kunnen/moeten worden? Zijn wij bij onze geboorte al mensen of worden we dat pas wanneer we ons verstand gaan gebruiken? Kunnen we dat zelf of heb- ben we daar ook opvoeding en scholing voor nodig?

Bekering
De hedendaagse Franse filosoof Pierre Hadot laat bijvoorbeeld zien dat bij de oude Grieken opvoeding en scholing gezien werden als eerste stappen tot een bewustwording die moest resulteren in een heuse bekering, tot het verkrijgen van een dieper en hoger inzicht in het bestaan.
Deze filosofische bekering is later binnen het Christendom gecombineerd met de religieuze bekering tot de ene ware God, waardoor christelijke bekering altijd ook een zaak van het verstand behoort te zijn (en dus niet van het zwaard, zoals he- dentendage de Islam nog vaak predikt).

Gevoel
Vanaf de late 18e eeuw kreeg men echter een afkeer van verstandelijke bekering, opvoeding en scholing en ging men de nadruk steeds meer op het gevoel leggen: het moest allemaal een zaak van gevoel worden, wat goed voelde zou ook wel goed zijn. Zo werd het geloof steeds meer een kwestie van gevoel en werden op- voeding en onderwijs steeds speelser…
Zo speels dat kinderen nu vaak onhandelbare ettertjes zijn geworden, op school steeds minder echt onderwijs plaatsvindt en al teveel mensen zich vaak meer als dieren, dan als mensen gedragen…

Klassiek
Vandaar dat er de laatste 10 jaar steeds meer aandacht komt voor de klassieke vormen van opvoeding en onderwijs en men weer teruggrijpt op Griekse filosofen als Aristoteles om te kijken wat zij ons te zeggen hebben over hoe wij ons ver- stand kunnen gebruiken om onze dierlijke neigingen op een goede manier te con- troleren, zodat wij niet als dieren, maar als mensen met elkaar kunnen omgaan.

9 gedachten over “Het Redelijke Beest?!

  1. Sociaal krediet… het is een aparte manier om ertegenaan te kijken. Ik ben van mening dat je vriendschappen niet moet analyseren, gewoon genieten. πŸ˜‰
    Maar, jouw filosofische inslag zet me dan toch weer aan het denken en ik denk aan sites zoals lenen.nl die niet goed is voor de mens en probeer dat te vergelijken met iemand in je leven die zuigt…
    Ach lamaar, ik kijk zelf alleen maar op hele leuke sites, ik ben benieuwd wat dat zegt over de mensen die in mijn leven zijn. πŸ˜‰

    Goed stuk, heb ik van genoten!

  2. Dit is ook echt een onderwerp om los te gaan! Je kunt daar uren over filosoferen. Is de beschaving wel zo goed? Een aantal mensen roepen anderen op om meer vanuit het gevoel te gaan handelen etc.

    Jee, af en toe heb ik zin om met een fles rode wijn erbij een avond met je van gedachten te wisselen, zo’n weblog is net ff tekort om precies aan te geven hoe of wat, reacties komen vaak ook minder genuanceerd over dan ik bedoel etc. πŸ˜‰

  3. Een filosofisch cafxc3xa9 in Almere? Ik ben het nog niet tegengekomen, je weet meer dan ik! πŸ˜‰
    k vermoed dat het er van de zomer best nog wel van komt, terrasje etc, ja lijkt me wel wat.

  4. Een filosofisch cafxc3xa9 op 1 April in Amsterdam ? Is dat wel een serieuze bedoeling ? (o:
    Ik vind dit ook een erg leuk onderwerp en heb het zelf ook al eens geprobeerd aan te snijden. ( Kort gezegd : Wij worden niet als beschaafde dieren geboren )

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s