Identiteit

Gisteren ben ik weer naar het filosofisch cafxc3xa9 in hotel De Filosoof in Amsterdam geweest. Thema was deze keer "Meer samen, iets op tegen?" over de vraag of het "samen" in het motto "samen werken, samen leven" van het nieuwe kabinet wel of niet positief is.

Identiteit
Al vrij gauw werd duidelijk dat dat "samen" vooral bedoeld is als een correctie op de doorgeschoten individualisering van de afgelopen jaren. Over die verhouding tussen individu en gemeenschap heb ik al een eerdere log geschreven.
Interessanter werd het, toen middels citaten de Canadese filosoof Charles Taylor werd aangehaald, die stelt dat je je identiteit alleen tegen de achtergrond van je herkomst, je omgeving en andere kaders kunt definixc3xabren.
Vaak doet men alsof een volledig vrij, zelfstandig en onafhankelijk individu het ideaal is, maar goed beschouwd zou zo iemand helemaal geen eigen identiteit kunnen hebben omdat hij daarvoor altijd andere mensen nodig heeft (zie ook mijn eerdere log Jezelf zijn?!).

Aanduidingen
De inleider Dries Boele gaf dit helder weer door te zeggen dat alle woorden waar- mee je jezelf aanduidt, woorden zijn die op een grotere groep mensen slaan, waar je je op xc3xa9xc3xa9n of andere manier verbonden voelt of mee verbonden bent.
Als je zegt "ik ben Nederlander", dan zijn ook ruim 16 miljoen anderen dat, als je zegt "ik ben Amsterdammer", dan zijn ook een paar honderdduizend anderen dat, als je zegt "ik ben architect", dan zijn ook enkele duizenden anderen dat, etc. En met al die groepen ben of voel je je min of meer verbonden.
Wat jou tot een uniek individu maakt, is de combinatie van al die aanduidingen. Elke afzonderlijke aanduiding heb je met veel andere mensen gemeen, maar de combinatie is bij elk mens steeds net even anders.
Met iemand die zichzelf noemt "Nederlander, Amsterdammer, bouwvakker, FNV- lid, getrouwd,2 kinderen hebbend, in de Albert Cuypstraat wonend, Andrxc3xa9 Hazes-fan" kan je diverse dingen gemeen hebben, maar waarschijnlijk niet alles…

Lijstje
Probeer ook maar eens voor jezelf een lijstje op te stellen van alles wat jij "bent" en kijk dan met welke andere mensen en groepen je daardoor verbonden bent en realiseer je hoezeer je eigen identiteit is opgebouwd uit wat je met andere men- sen deelt!

Einen Stern…!

Zoals ik vroeger veel naar de Engelse televisie keek, zo luister ik nu vaak naar de Duitse radio.

De meeste Nederlanders kunnen het zich waarschijnlijk moeilijk voorstellen, maar ook in het Duits bestaat er goede popmuziek. Om daarvan een indruk te geven, hierbij de clip van Einen Stern (der Deinen Namen trxc3xa4gt) door DJ xc3–tzi (feat. Nik P.) die op dit moment razend populair is:

(Nu niet denken dat alle Duitse popmuziek doorspekt is met zulke Tirolerkos- tuums, DJ xc3–tzi steekt daar namelijk expres de draak mee…)

Das Leben der Anderen

Zoals de trouwe lezers van mijn weblog misschien weten, ben ik o.a. gexc3xafnteresseerd in geheime diensten. Speciaal daarom ben ik vandaag naar de film Das Leben der Anderen geweest, die gaat over de voormalige Oost- duitse geheime dienst, officieel het Ministe- rium fxc3xbcr Staatssicherheit (MfS) geheten, maar alom beter bekend als de Stasi.

Almacht
De film gaat over Stasi-officier Wiesler (ge- speeld door Ulrich Mxc3xbche), die de verdachte toneelschrijver Georg Dreyman (gespeeld door Sebastian Koch) en diens vriendin, de actrice Christa-Maria Sieland, afluistert. De Stasi deed dit dermate grondig, dat geen detail van hun leven, van das Leben der Anderen, deze almachtige geheime dienst ontging.
Maar hoe geperfectioneerd alles ook was, de zwakste schakel was ook hier vaak de mens. Bijvoorbeeld de diverse hoge beambten die het systeem manipuleerden ten gunste van hun eigen, vaak nogal banale, belangen. Als je ‘het systeem’ of xc3xa9xc3xa9n van deze machtige mensen tegen je kreeg, dan was er geen ontsnappen aan en was je aan hun even strenge als willekeurige macht overgeleverd…

Inkeer
Het machtige systeem kon door mensen misbruikt worden, maar wat deze film vooral laat zien, is dat mensen het systeem ook konden saboteren om zo an- deren te helpen of zelfs te redden. Dat is precies wat de eerst zo strenge Stasi- officier Wiesler gaat doen: doordat hij Dreyman bijna permanent afluistert, gaat hij met hem meeleven en krijgt hij zoiets als begrip voor hem. Hij gaat inzien dat het systeem, de socialistische heilsstaat, corrupt en ook onmenselijk is…
De macht die zijn positie als afluisteraar hem verschaft, gebruikt Wiesler dan niet meer tegen Dreyman, maar juist om hem te helpen. Dreyman kan daardoor ont- snappen, maar Wiesler niet, hij wordt gedegradeerd… levenslang, want als de muur valt, is het wel gedaan met de Stasi, maar de ‘nieuwe’ maatschappij kan iemand als Wiesler niet rehabiliteren… Dreyman kan en doet dat op zijn manier echter wel…

Conclusie
Al met al vond ik het een heel indrukwekkende film, die met de spreekwoordelijke Duitse degelijkheid gemaakt is en gespeeld wordt door topacteurs, die hun spo- ren reeds verdiend hebben in vele andere Duitse producties. Wel moet je je voor het onderwerp interesseren, want anders is de film waarschijnlijk nogal saai.

Oscar
Das Leben der Anderen heeft dit jaar de Oscar voor beste buitenlandse film gekregen.