Identiteit

Gisteren ben ik weer naar het filosofisch cafxc3xa9 in hotel De Filosoof in Amsterdam geweest. Thema was deze keer "Meer samen, iets op tegen?" over de vraag of het "samen" in het motto "samen werken, samen leven" van het nieuwe kabinet wel of niet positief is.

Identiteit
Al vrij gauw werd duidelijk dat dat "samen" vooral bedoeld is als een correctie op de doorgeschoten individualisering van de afgelopen jaren. Over die verhouding tussen individu en gemeenschap heb ik al een eerdere log geschreven.
Interessanter werd het, toen middels citaten de Canadese filosoof Charles Taylor werd aangehaald, die stelt dat je je identiteit alleen tegen de achtergrond van je herkomst, je omgeving en andere kaders kunt definixc3xabren.
Vaak doet men alsof een volledig vrij, zelfstandig en onafhankelijk individu het ideaal is, maar goed beschouwd zou zo iemand helemaal geen eigen identiteit kunnen hebben omdat hij daarvoor altijd andere mensen nodig heeft (zie ook mijn eerdere log Jezelf zijn?!).

Aanduidingen
De inleider Dries Boele gaf dit helder weer door te zeggen dat alle woorden waar- mee je jezelf aanduidt, woorden zijn die op een grotere groep mensen slaan, waar je je op xc3xa9xc3xa9n of andere manier verbonden voelt of mee verbonden bent.
Als je zegt "ik ben Nederlander", dan zijn ook ruim 16 miljoen anderen dat, als je zegt "ik ben Amsterdammer", dan zijn ook een paar honderdduizend anderen dat, als je zegt "ik ben architect", dan zijn ook enkele duizenden anderen dat, etc. En met al die groepen ben of voel je je min of meer verbonden.
Wat jou tot een uniek individu maakt, is de combinatie van al die aanduidingen. Elke afzonderlijke aanduiding heb je met veel andere mensen gemeen, maar de combinatie is bij elk mens steeds net even anders.
Met iemand die zichzelf noemt "Nederlander, Amsterdammer, bouwvakker, FNV- lid, getrouwd,2 kinderen hebbend, in de Albert Cuypstraat wonend, Andrxc3xa9 Hazes-fan" kan je diverse dingen gemeen hebben, maar waarschijnlijk niet alles…

Lijstje
Probeer ook maar eens voor jezelf een lijstje op te stellen van alles wat jij "bent" en kijk dan met welke andere mensen en groepen je daardoor verbonden bent en realiseer je hoezeer je eigen identiteit is opgebouwd uit wat je met andere men- sen deelt!

8 gedachten over “Identiteit

  1. Dit is een heel genuanceerd stukje. Een dubbele nationaliteit hoeft op zich geen probleem te zijn, maar het kan in sommige gevallen we tot conflicten leiden. Overigens kan ook een gewone verbondenheid of sympathie voor een ander land soms tot conflicterende loyaliteiten leiden.

    Maar je hebt gelijk dat er zich vooral een probleem kan voordoen, als bepaalde landen een te grote greep op hun – eigenlijk voormalige – burgers proberen te houden, vooral als die landen wetten kennen die we niet al te democratisch of verstandig achten. Zolang iemand die ermee in conflict dreigt te komen, wegblijft is er niet zoveel aan de hand, maar toch. Dat je je nationaliteit in bepaalde gevallen niet zo gemakkelijk kwijtraakt, kan een zekere bescherming bieden, maar het kan ook bedreigend zijn: staten zouden niet zo’n zware wissel op mensen mogen trekken. Je moet ook het recht hebben een nationaliteit op te geven. Is het overigens nog wel zo dat als je als Nederlander boven de achttien vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, dat je dan je Nederlanderschap verliest? Ik dacht dat het vroeger vooral zo was dat als je als Nederlander min of meer buiten je wil om als minderjarige een aan andere nationaliteit had verworven, bijvoorbeeld door elders geboren te worden, dat je dan die twee nationaliteiten mocht behouden, zoals dat ook geldt als je Nederlander wordt en een ander land je niet laat gaan of met de verwerving van je nieuwe nationaliteit geen problemen heeft.

    Maar een goed internationaal systeem zou eenduidiger zijn. Maar dat veronderstelt meer recht dan er nu is in de wereld. Want welk recht hebben vreemdelingen en inwoners van een andere nationaliteit? Nationaliteit is ook bedoeld om te “discrimineren”: het geeft exclusieve rechten. Maar je kunt bijna niet in een sluitend systeem vastleggen welke rechten vreemdelingen in elk land mogen hebben.

    Overigens kan ik me voorstellen dat je binnen de EU zoiets wel onderling regelt. Dus als Turkije bij de EU zou komen, dat je dan ook regelt hoe het zit met de nationaliteit. Maar in dat geval zouden omstreden wetten die mensen het leven lastig kunnen maken, ook al geschrapt zijn. Het probleem ligt uiteindelijk, denk ik, niet zozeer in dubbele paspoorten op zich, maar wel in soms niet al te democratische wetten in bepaalde staten en het beslag dat ze op mensen leggen.

  2. @ Jan Dirk Snel
    Dank voor je reactie!
    Volgens de Rijkswet op het Nederlanderschap kan je de Nederlandse nationaliteit op diverse manieren verliezen, o.a. wanneer je vrijwillig een andere nationaliteit verkrijgt en wanneer je tevens een andere nationaliteit hebt (verkregen) en 10 jaar lang buiten Nederland woont.

    Ik zie de kern van het probleem vooral in het ongelimiteerde beslag dat sommige mensen op hun (voormalige) inwoners leggen, in het te groot worden van het verschil tussen staatsburgerschap en inwonerschap.

    Korte tijd een dubbele nationaliteit hebben, of als kind van ouders uit verschil- lende landen twee paspoorten hebben, kan soms handig, soms problematisch zijn, maar is geen bijzonder probleem van algemeen belang (want onvermijdelijk voortkomend uit de migratie).
    Maar langer dan zo’n ene generatie zou het niet mogen duren, want anders wordt een bepaalde nationaliteit volledig erfelijk en dat is niet in overeenstemming met het (pre- en postnationalistische) onderscheid tussen afstamming en burgerschap, tussen herkomst en toekomst…

  3. Nederlander, Utrechter, grafisch vormgever, webdesigner, Ajacied, zoon, neef, oom, single, SP-lid, maatschappijcriticus, filosoof, voetballer, dichter, schilder.

    Dat is allemaal Nicks 😀

  4. Wauw… als je erover nadenkt ben je ineens zelf als persoon meer dan je dacht!
    Nederlander (maar net niet helemaal), Brabander (misschien txc3xa8 lang geleden), tekenaar, schrijfster (helaas onbekend), moeder, pedagoog (leerkacht), SP-stemmer, Paul de Leeuw liefhebster, polyameus (of toch net te stiekem), kattenliefhebber, megagek van muziek, en verslaafd aan kinderboeken…
    Beknopt lijkt het een biografie

    XX

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s