Mxc3¡xima koningin?!

Het afgelopen weekend rakelde De Telegraaf een kleine, maar veelzeggende kwestie omtrent prinses Mxc3¡xima weer op, namelijk de vraag of zij na de troonsbestijging van Willem-Alexander koningin wordt, danwel prinses blijft.

Discussie
Deze vraag is bij hun huwelijk in 2002 door de toenmalige premier Kok in het midden gelaten, hetgeen ook toen al enige discussie opriep. Volgens bericht van De Telegraaf blijkt nu in elk geval de meerderheid van de Tweede Kamer voorstander van de titel koningin te zijn.
Het feit dat er over deze kwestie xc3xbcberhaupt discussie is, geeft echter wel aan dat er kennelijk nog genoeg invloedrijke men- sen zijn die de tradities van de monarchie niet zien zitten.

Discriminerend?
Als tegenargument valt dan bijv. te horen dat het "discriminerend" zou zijn wan- neer de man van een koningin ‘slechts’ prins is (zoals prins Claus of prins Bern- hard), terwijl de vrouw van een koning koningin wordt.
Met een man op de troon zou zijn vrouw dus een hogere titel krijgen, dan wan- neer er een vrouw op de troon zit, en dat wordt door sommigen kennelijk gezien als discriminatie van de vrouw.
Het moge duidelijk zijn dat dit bijzonder geforceerd en ver gezocht is en boven- dien helemaal voorbijgaat aan het feit dat juist de erfelijke monarchie (in zijn hui- dige vorm) een volstrekt eerlijke kans (nl. door eerstgeboorte) biedt dat een vrouw het allerhoogste ambt kan bekleden!

Bevoegheden?
Een ander tegenargument is dat een koning met een koningin verwarrend zou zijn, omdat een regerende koningin staatsrechtelijke bevoegdheden heeft, terwijl een koningin aan de zijde van een koning die niet heeft.
Ook dit argument is onzin, want deze bevoegdheden komen volgens de Grondwet alleen toe aan het regerend staatshoofd. In de Grondwet is trouwens alleen sprake van ‘de koning’, maar het is zonder meer duidelijk dat daarmee ook de koningin bedoeld wordt.

Normaal
Tenslotte gaan de mensen die Mxc3¡xima prinses zouden willen laten blijven ook dermate tegen eeuwenoude en internationale gebruiken in, dat ze eigenlijk nau- welijks serieus te nemen zijn. Niet alleen weet elk kind dat de vrouw van een koning de koningin is, ook in andere, zeker niet achterlijke monarchixc3xabn is dat de gewoonste zaak van de wereld.

Verwachting
Ik verwacht wel dat Mxc3¡xima uiteindelijk gewoon koningin zal worden, maar dan zal ze dat waarschijnlijk voornamelijk te danken hebben aan het feit dat de Neder- landse bevolking haar die titel massaal zal gunnen.
Dat zal dan ingaan tegen de nogal onbedwingbare neiging die bijna elke zich enigszins beter opgeleid achtende Nederlander heeft, om te zoeken naar zogenaamd rationele argumenten tegen alles wat traditie heet te zijn…

Wanstaltig
Dat zelfs iemand als koningin Beatrix schijnbaar voor zulke meningen overstag is gegaan, blijkt o.a. uit de wanstaltige titels die de kinderen van haar zonen Friso en Constantijn hebben gekregen.
Die hebben namelijk bij hun geboorte de titel van ‘graaf van Oranje-Nassau, jonk- heer van Amsberg’ (c.q. de vrouwelijke vorm daarvan) gekregen, terwijl het nota bene kinderen van prinsen en kleinkinderen van een koningin zijn!
Deze kinderen hebben dus een lagere titel gekregen dan hun vader, iets wat in vroeger eeuwen alleen gebeurde met (buitenechtelijke) bastaardkinderen. Bovendien is dat ook nog eens gedaan door de erfelijke titel van prins van Oranje- Nassau eigenmachtig en ad hoc te wijzigen in die van graaf.
Zulk een minachting voor eeuwenoude adellijke tradities is iets wat je waarschijnlijk alleen in Nederland tegenkomt…

19 gedachten over “Mxc3¡xima koningin?!

  1. Wat een goed stuk! Ademloos heb ik het zitten lezen. Met dat ene ben ik het alleen niet helemaal eens (onnodige rechten, ik las je log daarvan ook door) maar verder complimenten voor de wijze waarop je je geuit hebt.

  2. Ik ben het in grote lijnen eens met jouw betoog. Ik sluit me dan ook graag aan. In het verleden was het nogal moeilijk om “anders”, in jouw woorden “diversiteit”, te zijn. Tegenwoordig ben ik trots op wie en wat ik ben. Dat pakt niemand me af. Daarnaast moet iedereen doen waar hij of zij zich lekker bij voelt.

    Hetgeen waar ik me niet bij aansluit is het onnodige recht (volgens jou). Als mensen, ook al zijn ze van hetzelfde geslacht, hun liefde willen bezegelen, moet dat kunnen.

    Voor de rest: top!

  3. Dank je!

    Wat dat volgens mij onnodige recht betreft: ik vind het best dat ook mensen van gelijk geslacht hun liefde willen bezegelen, alleen laat de (neutrale) overheid zich daarbij dan beperken tot een zuiver juridisch partnerschap en laat het (religieus en cultureel bepaalde) huwelijk over aan de kerken, of laat desgewenst homo’s er zelf een creatieve invulling aan geven…

    Dat had mij een betere, want voor iedereen acceptabele oplossing geleken: een juridisch partnerschap kan iedereen bij de overheid regelen, een huwelijk kan men dan daarna geheel volgens de eigen religieuze, culturele of maatschappelijke achtergrond of voorkeur vieren…

  4. Wat een gedoe over zo’n simpel vraagstuk toch…
    Je moet toch heel wat kunnen slikken als je maxima heet, knap dat zij zich nog zo staande weet te houden, dat alleen al is de titel koningin waard!

  5. Ik zou het zelf ook nog eens kunnen uitzoeken, maar het lijkt me meer iets voor jou: hoe zit dat met die titels voor leden van de familie Oranje. Valt dat niet gewoon onder het adelsrecht – iets dat we in Nederland nog wel hebben, maar dat in Duitsland bijvoorbeeld afgeschaft is – en hoe kan het dan dat er ad hoc beslist moet worden?

    Ik zou het logisch vinden om kinderen van prinsen die toestemming voor hun huwelijk gevraagd hebben en die dus in de lijn van de troonopvolging staan, ook prinsen te noemen en de rest niet: dus die van Constantijn wel en die van Friso niet. Maar ik begrijp dat we dan van staatsrechtelijke behoeftes uitgaan en niet van het adelsrecht dat immers van de afstamming binnen de familie uit moet gaan.

    Ach, een erfelijke monarchie zouden we nu niet meer uitvinden, maar als iets bestaat, moet je ook goede argumenten hebben het af te schaffen. Dat is altijd de zwakte van Republikeinen: dat ze niet kunnen aangeven waarom we een instelling die goed functioneert en die een grote legitimatie heeft, zouden moeten afschaffen. Jeremy Paxman, de bekende BBC-presentator van Newsnight, heeft net een boek over de Engelse monarchie geschreven, waar hij ook op de voordelen ingaat. Monarchiexc3xabn zijn meestal een teken dat de historische ontwikkeling van een land geleidelijk verliep (op Spanje na, waar de koning overigens na Franco wel de grote steunbeer van een nieuwe, democratische orde is geworden – en die ook nog eens gered heeft).

  6. @ Jan Dirk Snel
    Ik bouw mijn antwoord even systematisch op, zodat ook wat minder historisch onderlegde lezers het kunnen volgen:

    Alle koninklijke families waren eens gewone adellijke families waarop de regels en gebruiken van de adel van toepassing waren. Maar in de 17e eeuw gingen de koningen van de grote Europese landen zich als absolute vorsten beschouwen, waarmee ze zichzelf verhieven boven de adel waar ze uit voortkwamen. Dit kwam o.m. tot uitdrukking in het alleen aan de koning (en de Rooms-Duits Keizer) toekomende recht om adeldom te verlenen.

    De regels voor het koninklijk huis kon de koning in theorie volledig zelf bepalen, maar in de praktijk, conservatief als die was, werden de gebruiken van de adel gevolgd. Betreffende regels van erfopvolging, huwelijken e.d. werden vastgelegd in de zogeheten huis- of familiewetten.

    De Oranjes zijn door de unieke constructie van de Republiek veel langer dan andere vorstenhuizen “adellijk” gebleven, maar toen ze in 1815 koning der Nederlanden werden, namen ze de gebruiken van de andere, voormalige absolute, Europese koningen over.

    Prins Willem van Oranje-Nassau, etc. etc. werd toen tevens koning der Nederlanden, zijn vrouw koningin en zijn kinderen werden prins(ess)en der Nederlanden. Deze titels zijn sindsdien voorbehouden aan de leden van het “koninklijk huis” in staatsrechtelijke zin, dus voorzover dat door het Nederlandse staatsrecht geregeld wordt.

    Daarbij werden aanvankelijk gewoon de aloude regels voor adellijke en koninklijke erfopvolging (bij mannelijke eerstgeboorte e.d.) gevolgd, maar toen koning Willem III geen mannelijke nakomelingen meer had, moest wettelijk geregeld worden dat alle titels via de vrouwelijke lijn zouden overgaan en ook welke titels en wapens eventuele kinderen zouden krijgen. Dit is herhaald bij de huwelijken van Juliana en Beatrix.

    Daardoor is het min of meer gebruikelijk geworden om bij elke familierechtelijke gelegenheid ad hoc per wet of koninklijk besluit te bepalen welke titels en wapens van toepassing zijn. Dit bleek wel zo handig in tijden dat tradities minder vanzelfsprekend en meer omstreden werden…

    Toen Beatrix voor het eerst sinds 3 generaties weer zonen kreeg, had men weer de oude regelingen kunnen toepassen, dus zo dat namen, titels en wapens automatisch via de mannelijke lijn vererven. Precies zoals de hoofdregel is voor alle Nederlandse burgers.

    Om allerlei nooit bevredigend toegelichte redenen heeft ‘men’ echter vastgehou- den aan de ad hoc-methode en wordt dus bij elk huwelijk opnieuw bekeken en bepaald welke namen, titels en wapens de huwelijkspartner en de eventuele kinderen krijgen.

    Deze methode is nu zelfs vastgelegd in de nieuwe Wet lidmaatschap koninklijk huis van 2002, waarin o.a. staat dat zowel de titels prins(es) der Nederlanden, als prins(es) van Oranje-Nassau bij koninklijk besluit uitsluitend verleend kan worden aan leden van het koninklijk huis in staatsrechtelijke zin.

    Wat betreft de titel prins(es) der Nederlanden is dat niet zo heel erg, aangezien die verbonden is aan de staatsrechtelijke lijn van troonopvolging.
    Wel echter voor de titel prins(es) van Oranje-Nassau, want dat is de adellijke titel van een geslacht dat veel ouder is dan het koninkrijk der Nederlanden. Zo’n titel moet niet afhankelijk gemaakt worden van toevallige politieke opportuniteit…

    Dit alles betekent dus dat tegenwoordig de zaken van het koninklijk huis inhoudelijk niet of nauwelijks meer door een wet voorgeschreven worden, maar net zo willekeurig geregeld kunnen worden als in de absolute monarchixc3xabn van het Ancien Rxc3xa9gime het geval was!

    Maar waar men toen zoveel mogelijk de aloude tradities in acht nam, trekt men zich daar tegenwoordig in Nederland niets meer van aan, met als gevolg de hierboven genoemde eigenmachtige en compleet tegen de traditie ingaande titulatuur (en dito familiewapens)…

    De publieke opinie is dit staaltje willekeur bijna volledig ontgaan, maar deskun- digen bij het eerbiedwaardige Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde (KNGGW) niet en ook in de Tweede Kamer zijn er de nodige vragen over gesteld… maar een bevredigend antwoord van de regering kwam er niet op…

  7. Een andere traditie die met voeten getreden wordt, is de gewoonte dat adel overerfbaar is via de mannelijke lijn alleen. Dat dat tot gevolg kan hebben dat, bij teruglopende geboortecijfers, families uitsterven, is onvermijdelijk en niets nieuws. Al eeuwen lang verdwijnen adelijke families en komen er nieuwe bij.
    Inmiddels is dit deel van het recht aangepast, maar als deze traditie niet meer van belang is, hoe zit dat dan met die andere traditie (die van adel xc3xbcberhaupt)?

  8. Bedankt voor de uitleg. Maar als de titel althans in Nederland – natuurlijk niet bij de Hohenzollerns die ook prinsen van Oranje-Nassau zijn sinds de verdeling van de erfenis van de 1702 overleden Willem III – in 1890 uitgestorven is, is het toch niet zo gek dat de titel volkomen verstaatstrechtelijkt is. Waarom zou men dan bij de zonen van Beatrix terug moeten keren naar een regel, die toch al drie generaties niet meer gewerkt had? Het is dan toch handiger om deze titels alleen in relatie tot de functie nog te gebruiken?

  9. @ Robert:
    Inderdaad is de hoofdregel dat adeldom en adellijke titels vererven volgens de mannelijke lijn. In de middeleeuwen leidde dat er ook toe, dat adellijke bezittingen en heerschappijen in handen van andere families konden komen, als er bij gebrek aan mannelijke nakomelingen alleen nog huwbare dochters waren…

    Vanaf de 16e eeuw werd dit echter steeds meer in strijd geacht met het belang van de zorgvuldig opgebouwde staat en werden er regelingen getroffen om de troon en bijbehorende titels ook via vrouwelijke lijn te laten vererven.
    Dit staatsbelang is ook in Nederland de reden geweest om de titels in vrouwelijke lijn te laten overgaan.

    De gewone adel kan echter nog steeds alleen via de mannelijke lijn overgaan, waardoor uitsterving op de loer ligt, in elk geval van individuele geslachten.
    Nieuwe adel wil men er in Nederland niet meer bijhebben, want verheffing in de adelstand is louter nog mogelijk voor nieuwe leden van het koninklijk huis.

    Met datzelfde doel voor ogen heeft de wetgever echter bovendien nog bepaald dat adellijke titels niet in vrouwelijk lijn mogen vererven, terwijl ouders er tegenwoordig wel voor kunnen kiezen om hun kinderen de familienaam van de moeder te geven.
    Voor de getitelde adel betekent dat, dat een adellijke moeder haar kinderen wel haar naam kan meegeven, maar niet haar titel!

    @ Jan Dirk Snel:
    Het lijkt er inderdaad op dat men dus niet alleen de titel prins der Nederlanden, maar ook die van prins van Oranje-Nassau etc etc volledig staatsrechtelijk heeft gemaakt.

    Wat prins der Nederlanden betreft was dat altijd al zo, maar voor de titel prins van Oranje-Nassau (en de hele sleep titels daar achteraan) is dat niet juist: die titel heeft niets meer met de huidige Nederlandse staat te maken dan het feit dat de prinsen van dat geslacht “toevallig” koning der Nederlanden zijn geworden.

    Een koningschap dat ze ook weer zouden kunnen kwijtraken, waarna ze gewoon weer prinsen van Oranje-Nassau zouden moeten zijn.

    Dit onderscheid tussen het oorspronkelijke geslacht en het verworven koning- schap is in Nederland veel sterker dan bij andere koningshuizen. Mede daarom had dat onderscheid juist niet weggepoetst, maar in ere gehouden moeten worden. Om aan te geven dat het Oranjehuis niet zo met de staat versmolten is als dat in andere landen vanuit de absolute monarchixc3xabn wel het geval is…

    Men heeft ook in Nederland de titel prins van Oranje-Nassau altijd bewust gekoesterd vanwege de band met het verleden en met name met de illustere Willem van Oranje. Zelfs heeft men in 1983 nog de titel Prins van Oranje ingevoerd als persoonlijke titel voor de troonopvolger.

    Tot slot: alle besluiten die tussen Willem III en Beatrix genomen werden, hadden tot doel de betreffende titels in vrouwelijke lijn te laten overgaan om ze niet te laten uitsterven.

    Dat maakt het des te triester, dat juist nu de vererving weer in volgens de normale mannelijke lijn mogelijk is, men het afhankelijk heeft gemaakt van de toevallige politieke opportuniteit…

    (zie ook het wikipedia-artikel Prins van Oranje-Nassau)

  10. Ik vind dit punt op zich interessant, maar een discussie niet waard. De monarchie is een instituut dat met de tijd mee moet gaan (hierbij quote ik W.A.). In deze tijd is het te zot voor woorden dat er nog steeds een verschil tussen mannetje – vrouwtje blijkt te zijn, terwijl wij zo plat gaan op onze moderne cultuur.

    Om een lang verhaal kort te maken; Maxima mag van mij de titel van koningin gaan dragen, net als dat de toekomstige echtgenoot van Alexia de titel koning mag dragen.

  11. Toch snap ik je bezwaren nog niet. De titels blijven toch gehandhaafd? Alleen krijgt niet iedereen ze mee.

    En als deze familie niet koninklijke status had gekregen, dan was de titel prins van Oranje-Nassau in deze lijn toch gewoon in 1890 uitgestorven? Dan was Willem-Alexander een Von Amsberg geweest en zijn broers ook.

    Maar nu de titels kunstmatig bewaard zijn, is het toch niet zo erg om ze een beetje functioneel te houden?

  12. @ Tijn
    Koning zal de toekomstige echtgenoot van Amalia zeker niet worden, want die titel is voorbehouden aan het staatshoofd…
    De monarchie is zelfs haar tijd vooruit geweest: wij hadden immers al een vrouw op de troon toen de vrouwenemancipatie nog nauwelijks bestond…

    @ Jan Dirk Snel
    Mijn bezwaar is tweexc3xaberlei:

    1. Dat betreffende titels alleen nog maar ad hoc kunnen worden toegekend, omdat dat in strijd is met de aard van familienamen, adeldom en adellijke titels (een ad hoc-regeling zou alleen toelaatbaar zijn voorzover dat nodig is om de naam en titel (op grond van het historische belang) in stand te houden en door te geven).

    2. Dat men deze toekenningsvrijheid ook inhoudelijk gebruikt op een manier die geheel tegen de regels van het naam- en adelsrecht ingaat, aangezien:
    – de titel van Oranje-Nassau nu niet meer wordt toegekend, zoals dat op grond van het normale familie- en adelsrecht zou moeten;
    – men voor de kinderen van Constantijn en Friso de titel prins in graaf heeft veranderd. Dat is niet alleen een onwaardige rangverlanging, maar heeft ook geen enkele historische grond en bovendien vallen die kinderen met hun graventitel wel onder het Nederlandse adelsrecht, waardoor we nu dus slechts ad-hoc prinsen der Nederlanden en ad-hoc prinsen van Oranje-Nassau, maar wel erfelijke graven van Oranje-Nassau hebben…

  13. Tja,
    ik ben van mening dat de rol van koningin je daar geen ‘profieleigenschappen’ voor kunt hebben…
    Ik denk dat je bepaalde talenten moet bezitten (of daaraan kunnen werken om ze uit te doen komen) om je aan te passen als de functie van koningin…
    En of Maxima daaraan voldoet? Ik geloof het wel… ze komt iig over als een zekere, welbewuste vrouw!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s