Filosofie voor de zwijnen

De voorkant van het boek Filosofie voor de zwijnenVanavond ben ik naar een lezing geweest die in het kader van de Maand van de filosofie plaats- vond onder de titel “Filosofie voor de zwijnen“.

Deze lezing werd gegeven door de auteur van het gelijknamige boek, de (rechts)filosoof dr. Klaas Rozemond, en werd afgewisseld met toe- passelijke luchtige tekeningen en dito gedichten, zoals die ook in het boek zijn opgenomen.

Plaats van handeling was de prachtige 16e eeuwse doelenzolder van het gebouw waarin tegenwoordig de Haarlems stadsbibliotheek is gevestigd. Iets minder mooi was misschien dat er maar zo’n 12 toehoorders waren, waaronder zeker 4 mensen van het bibliotheekpersoneel…

Het onderwerp van de lezing was de vraag of een piekerende filosoof geluk- kiger is dan een dom zwijn/varken. Aan de hand van deze vraag werd geke- ken wat diverse oudere en nieuwere filosofen hierover te zeggen hadden.
Het bleek dat dat er eigenlijk weinig nieuws onder de zon is en dat reeds de klassieke filosofen, zoals Socrates en Plato standpunten innamen, die sinds- dien, in diverse varianten, steeds weer door andere filosofen zijn herhaald en/of uitgewerkt.

De antwoorden op de beginvraag varieren daarbij van dat de filosoof de gelukkigere is omdat hij alles doorziet en het lichaam c.q. al het aardse toch niet meer is dan een kerker voor de geest/ziel tot de mening dat de zot, de domme of het dier de gelukkigere is omdat die nergens over hoeft na te denken en simpelweg tevreden en gelukkig is met wat hij of het heeft.

De auteur eindigt zelf met de stelling dat het gaat om een juiste combinatie van beiden: zowel nadenken waar nodig, maar ook proberen afstand te ne- men van het denken en de aardse beslommeringen om dan rustig te kunnen genieten van al het moois dat er is…
Deze opvatting noemt hij het “Porcratisme”: een samentrekking van het domme varken (Latijn: porcus) en de denkende Socrates!

Maar ook deze laatste insteek is niet nieuw, want is niet veel anders dan het principe van de gulden middenweg, van de juiste maat houden, zoals al door Aristoteles betoogd werd en in diens navolging via m.n. Thomas van Aquino het centrale principe van het (katholieke) Christendom werd…

8 gedachten over “Filosofie voor de zwijnen

  1. Dat laatste is zeker waar, maar het eerste gaat in dit geval toch niet helemaal op: het stond met een apart standje aangekondigd bij de stadsbibliotheek en o.a. ook met een affiche bij de VVV, dus daar zal het niet aan gelegen hebben…

  2. Ik voetbalde toen ik nog in Lelystad woonde wel eens in de buurt van een opvanghuis voor geestelijk gehandicapten (die hadden een mooi voetbalveldje 😀 ) en die gasten konden zo intens blij zijn met de meest kleine dingetjes. Als ze maar om klokslag 4 uur hun kopje thee krijgen, dan waren ze al helemaal tevreden. Ik heb mij toen wel eens afgevraagd of je gelukkiger bent als je minder weet. Maar dat is toch niet waar. Want diezelfde lui kunnen ook helemaal in paniek raken als hun lepeltje links ligt in plaats van rechts. Ze hebben misschien hooguit minder besef van geluk, maar de vraag is of je dat moet hebben om het te ervaren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s