Innerlijke diepgang

Innerlijke diepgang: iets dat, als tegenstelling tot oppervlakking uiterlijk vertoon, als gewaardeerde kwaliteit wordt gezien, als element van leven op een hoger niveau, als kenmerk van een beter mens…

Maar wat is innerlijke diepgang? Wat moeten we eronder verstaan…?
In elk geval iets innerlijks, iets geestelijks, iets dat niet met de buitenkant, het materixc3xable, het vluchtige en oppervlakkige van doen heeft. Iets wat het denken, niet het handelen betreft…

Wat deze ‘binnenkant’ van de mens betreft, zijn er diverse soorten denkwijzen te onderscheiden:

Psychisch:
Er zijn mensen met een gecompliceerde psychische gesteldheid, met een geest die anderen meer of minder moeilijk kunnen begrijpen, een geest die ook voor de betrokkenen zelf vaak een labyrint is… Dit wordt niet zozeer als innerlijke diepgang, maar meestal als psychisch probleem of zelfs psychische stoornis gezien.

Slimheid:
Ook zijn er mensen die heel goed weten wat ze doen, die heel slim zijn, heel snel dingen kunnen inschatten en berekenen. Mensen die heel kien of zelfs vernuftig zijn… maar daarbij meestal vooral hun eigen belang dienen… ‘boerenslimheid’ heet dat vanoudsher… en ook dit valt daarom niet onder ‘innerlijke diepgang’ die echt te waarderen valt.

Praktische kennis:
Al wat meer gewaardeerd wordt de kennis van hoe men op een handige en nuttige manier met allerlei dingen en situaties kan omgaan. Weten hoe men dingen kan vervaardigen, kan gebruiken en repareren, weten hoe men problemen en lastige situaties kan oplossen is niet alleen handig voor jezelf, maar meestal ook nuttig voor anderen en voor de gemeenschap.

Beschouwende kennis:
In zekere zin de tegenpool van praktische kennis is beschouwende kennis: veel dingen weten, weten hoe dingen werken en in elkaar steken (natuurwetenschappen) en weten wat waarom allemaal gebeurd is (geschiedenis). Ondanks dat deze kennis geen direct praktisch nut of toepasbaar is, staat deze vorm van weten toch vaak in hoger aanzien dan praktische kennis en komt dan ook al aardig in de buurt van wat men onder ‘innerlijke diepgang’ verstaat.

Wijsheid:
Hoe handig praktische kennis en kennis over de wereld ook is, zonder te weten waarvoor je die kennis kunt gebruiken, heb je er eigenlijk niet echt veel aan. De belangrijkste vorm van kennis is daarom de wijsheid: weten waarvoor dingen gedaan moeten worden, weten wat goede doelstellingen zijn. Wijsheid is weten wat de juiste doelen zijn (over wat precies goede doelen zijn, hoop ik later nog eens iets te schrijven).
Wil beschouwende kennis zinvol zijn, dan voedt die de wijsheid en geeft de wijsheid op haar beurt een doel aan waarvoor de praktische kennis de geschikte middelen kan leveren.

Levenswijsheid
De omschrijving ‘weten wat de juiste doelen’ kan een beetje te zakelijk of zelfs technisch klinken wanneer men bij het woord ‘wijsheid’ aan ‘levenswijsheid’ denkt. Levenswijsheid betreft echter net zo goed het weten wat juiste doelen zijn, weten wat goed is om te doen… het verschil is ‘slechts’ dat bij levenswijsheid die kennis niet door (zelf)studie is opgedaan, maar in de loop van iemands leven, door praktijkervaringen en/of door voorbeelden die anderen hebben voorgeleefd.

Gevoel
Valt echte ‘innerlijke diepgang’ nu uiteindelijk samen met (levens)wijsheid…? Filosofisch en verstandelijk gezien zou ik zeggen van wel, maar ik denk dat dat niet helemaal recht doet aan wat mensen in het algemeen onder ‘innerlijke diepgang’ verstaan en ook niet aan de rijkdom die dat begrip veronderstelt.

Evenwicht
Innerlijke diepgang is denk ik een combinatie van (levens)wijsheid en bepaalde gevoelens. Gevoelens van medeleven, compassie, ontroering, vriendschap of zelfs liefde. Belangrijk is daarbij wel dat de meer verstandelijke wijsheid deze gevoelens hun juiste plaats geeft, want zonder een kader en juiste gerichtheid, kunnen gevoelens en emoties heel diep gaan, maar daarmee zo meeslepend zijn dat ze contraproductief werken…

Daarom moet ook hier, zoals op bijna alle terreinen van het leven, het juiste evenwicht worden gezocht tussen verstand en gevoel, tussen hoofd en hart… en daar waar wijsheid op die manier samengaat met het gevoel, kan men met recht spreken van innerlijke diepgang…

(vergelijk dit ook met het ‘Filosofisch denkraam‘)

5 gedachten over “Innerlijke diepgang

  1. Wederom een erg goed stuk. Exc3xa9n kleine kanttekening: mijns inziens kan er ook diepgang zitten in handelingen. Sterker nog, de diepgang krijgt pas gestalte dxc3xb3xc3xb3r handelingen. Diepgang bij iemand die nooit in beweging komt heeft geen enkele waarde.

    Wellicht is dit voor u echter al te vanzelfsprekend, gezien uw productiviteit.

    Iets anders: het ligt eigenlijk niet in mijn bedoeling om op mijn eigen log naar andere weblogs te linken. Niet omdat ik die niet lees. Maar omdat het misschien verplichtingen mijnerzijds naar die bloggers schept, qua bezoeken en reageren. Nu denk ik, een aantal van uw stukken gelezen hebbende, dat ik naar dit log eigenlijk toch wel wil linken. Twee vraagjes: of u akkoord gaat (en ja, ik kan best nee horen). En, zo ja: hoe doe ik dat eigenlijk, linken?

  2. Het klopt dat diepgang of wijsheid die op geen enkele manier naar buiten komt, van weinig waarde is… daarom gaat bij de grote filosofen, van Aristoteles tot Kant, het handelen (ethiek – goedheid) uiteindelijk ook altijd boven het denken (wetenschap – waarheid).

    Een link naar mijn weblog zou ik erg leuk vinden, dus dat is prima.
    Links maken gaat via de Typelists in het beheergedeelte van web-log.nl. Daar kunt u een nieuwe Typelist aanmaken en dan daarin via html een hyperlink naar bijv. deze weblog maken.
    Om die Typelist zichtbaar te maken moet u dan bij Weblogs -> Design bewerken -> Je inhoud -> Inhoudsselectie wijzigen het hokje bij de betreffende nieuwe Typelist aanvinken.
    Laat me weten als ik u daarbij verder kan helpen.

  3. Bedankt. Nou, dat ga ik morgen eventjes doen, want nu ben ik moe. Ik snap alleen niks van dat html. Dus ik heb geen flauw benul hoe ik een hyperlink maak! Wat moet ik dan precies voor haakjes en woorddelen in die typelist zetten? Het is vast erg simpel, maar jah, ik moest laatst ook al aan iemand vragen hoe ik mijn eigen simpele mobiele telefoon moest bedienen… Maar als ik het eenmaal weet, he, dan zit het gebeiteld.

  4. Innerlijke diepgang, een term (en dan voornamelijk het tweede woord uit de term) die veel gebezigd wordt, ook door mij. Je stelt een zeer terechte vraag, wat dat dan is, die innerlijke diepgang? Ik denk echter dat het antwoord lastig te vinden is, omdat ieder mens zo verschilt van de ander. Ik vermoed dat veel mensen wel diepgang ervaren bij zichzelf, maar of de andere mens deze ook ervaart is nog maar de vraag.

    Je komt uiteindelijk op dat het de meeste raakvlakken heeft met levenswijsheid. Voor mij ook al zo’n begrip wat moeilijk te bevatten is. Want als iemand veel innerlijke diepgang heeft, wordt deze mens dan als wijs beschouwd? Ik meen dit te betwijfelen. Je refereert zelf al aan psychische stoornissen. Dat doe je niet voor niets, lijkt mij. Juist omdat soms mensen met een psychische stoornis erg wijs kunnen zijn/lijken (wie bepaalt wat is?), echter deze mensen worden in zijn geheel niet beschouwd als ‘wijs’, eerder tegenovergesteld. Jammer is dat vind ik, maar dat terzijde.

    Let wel, het is niet mijn doel je betoog af te kraken, zekers niet! Wel aan te wijzen dat in mijn beleving het begrip innerlijke diepgang een lastig begrip is om vast te leggen.

    Zal ik dan toch maar een kleine poging doen?

    Diepgang hangt samen met denken, zonder denken geen diepgang. Het is dus een hersenactiviteit die gevoed wordt. Waar wordt die door gevoed? Door andere gedachten, emoties, zintuiglijke waarnemingen, handelingen etc. Die worden waar genomen, op welk niveau dan ook en er ontstaan gedachten. Echter die zijn er altijd overal. Waar onderscheiden die gedachten zich dan van, waardoor het als diepgang wordt bezien? Het heeft, zoals jij ook schrijft, met empathie te maken maar ook met een waarom. Is diepgang niet als het pellen van een ui? Onder elke laag, komt weer een nieuwe laag te voorschijn?

    Deze lagen kunnen verschillen per persoon, omdat een ieder een ander ‘ui’ heeft.

    Afin, ik deed een poging tot het ‘verklaren’ van een onmogelijkheid….dat is duidelijk geworden. Om te eindigen waar ik mee begon, ‘innerlijke diepgang’ is een lastig begrip en per mens verschillend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s