Luther – de film

Afgelopen avond heb ik op de Duitse TV de eind vorig jaar uitgebrachte film ‘Luther‘ over de grote Duitse reformator Maarten Luther (1483-1546) gezien…. heel indrukwekkend!

Geslaagd
De uitvoering was bijzonder geslaagd: realistische settings, mooie kostuums en op een paar kleine details na, alles zoals het in het echt ongeveer geweest moet zijn. Klein minpuntje was dat bijv, het gebouw waarin de Rijksdag van Worms gehouden werd, in werkelijkheid geen kasteel maar het raadhuis was en dat de hoofdrolspelers niet helemaal de gelaatstrekken hadden zoals in het echt (bijv. keizer Karel V die in het echt een sterk vooruitstekende onderkaak had), maar dat zijn concessies die nu eenmaal inherent zijn aan het maken van films als deze.

Filmscxc3xa8ne waarin Luther zijn 95 stellingen op de kapeldeur spijkert

Gezichtspunten
Goed waren ook de verschillende gezichtspunten zoals die door diverse personen werden vertolkt: bijv. de overste van de Augustijnen die Luther stimuleerde, maar tegelijkertijd zijn hart vasthield voor de consequenties en keurvorst Frederik (heel mooi gespeeld door sir Peter Ustinov) die worstelde met het dilemma hoe hij als bestuurder alles in zo goed mogelijke banen moest leiden…

Filmscxc3xa8ne waarin de keurvorst een regeling met de Keizer probeert te treffen

Spijt…?
Ook kwam goed tot uiting hoe de op zich goedbedoelde hervormingspogingen van Luther helemaal uit de hand liepen en tot geweldsuitbarstingen leidden die hij nooit zo gewild had. Heel subtiel werd ook aangegeven hoezeer Luther zelf nog in het traditionele Katholicisme geworteld was: in een verwoeste kerk zette hij het kruis weer op het altaar en keek hij op bij het luiden van de angelusklok…

Verantwoordelijkheid
Desondanks heeft hij toch een geest uit de fles gelaten, die niemand er ooit meer in terug heeft kunnen krijgen: de geest van de gewetensvrijheid… van een vrijheid waartoe de mens uiteindelijk gedoemd is, maar niet toe veroordeeld wil zijn… van een vrijheid die verantwoordelijk maakt, verantwoordelijk voor dingen waarvoor we vaak niet verantwoordelijk willen zijn… een verantwoordelijkheid die we daarom graag op anderen afschuiven… ten goede of ten kwade…

Concreter
Wat concreter gezegd hield dit in dat de mensen tot aan de Reformatie, zoals die met Luther begon, zich konden richten naar wat de Katholieke Kerk hen leerde. Wanneer de mensen zich daaraan hielden, dan bevrijdde hen dat, volgens de katholieke geloofsopvatting, van verantwoordelijkheid voor alles waaraan ze zelf geen schuld hadden.
Na de Reformatie hoefden de mensen niet meer naar de Katholieke Kerk te luisteren, maar haast zonder uitzondering wxc3xa9l naar de nationale overheden en naar organisaties en personen met grote invloed (denk bijv. aan dictators en internationale ondernemingen). Deze stellen ook eisen en regels, maar bevrijden echter niet van de verantwoordelijkheid die mensen voelen voor het grote geheel, voor de natuur, voor het milieu en voor de minder bedeelde medemens…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s